W skrócie o niepełnosprawnościach ruchowych i towarzyszących im niepełnosprawnościach neurologicznych
Niepełnosprawności ruchowe, na które cierpią studenci mogą przybierać wiele różnych form. Mogą być czasowe lub chroniczne, zmieniające się, stabilne lub zwyrodnieniowe. Mogą występować w obrębie całego ciała lub tylko poszczególnych jego części. Niektórzy studenci z niepełnosprawnością ruchową lub nabytymi urazami mózgu mogą mieć trudności z percepcją. Czynnikiem negatywnie wpływającym na naukę może być także złe postrzeganie ich niepełnosprawności. Niekorzystny wpływ mają również niskie wymagania ze strony uczących. Zdarza się, że umiejętności językowe osób niepełnosprawnych uległy zaniedbaniu przez nadmierne oszczędzanie ich w szkole.

Niesprawność narządu ruchu nie dotyczy jedynie osób poruszających się na wózkach, choć najczęściej jest z tą grupą utożsamiana.

Głównymi przyczynami niepełnosprawności ruchowych mogą być między innymi: porażenie mózgowe, stwardnienie rozsiane, guzy mózgu, stany po zabiegach trepanacji czaszki, powikłania po leczeniach neurologicznych, uszkodzenia rdzenia kręgowego, dystrofia mięśniowa, miastenia (zanik mięśni), urazy czaszkowo-rdzeniowe, urazy po wypadkach komunikacyjnych.

Ze względu na zakres niesprawności osoby na wózkach można podzielić na:

• osoby z tetraplegią. Tetraplegia to paraliż czterokończynowy powstały na skutek uszkodzenia rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa tetra czyli cztero i -plegia w złożeniach: paraliż określonego rodzaju od gr. plege - cios, rana.

• osoby z paraplegią. Paraplegia to porażenie poprzeczne - schorzenie neurologiczne polegające na porażeniu dwukończynowym, które dotyczy najczęściej kończyn dolnych i jest spowodowane uszkodzeniem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub uszkodzeniem mózgu.

Cechy wpływające na uczenie i nauczanie

Dostępność
Podstawową barierą, z jaką styka się niepełnosprawny ruchowo student jest fizyczna niedostępność środowiska akademickiego. Należy sobie odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań: Czy studenci mogą dotrzeć do budynku? Czy w sali jest odpowiednio dużo miejsca dla studentów na wózkach? Czy jest tu miejsce, w którym mogliby odpocząć lub zrobić sobie przerwę? Czy student jest w stanie dosięgnąć do wszystkich przyrządów i pomocy naukowych?

Trudności w percepcji
Studenci z niepełnosprawnością ruchową, chorobami neurologicznymi czy nabytym urazem mózgu mogą mieć trudności w percepcji. Mogą one przybierać różne formy: niektórzy studenci mają problem w przyswajaniu informacji wzrokowo lub słuchowo, podczas gdy inni widzą i słyszą, ale nie potrafią przetwarzać otrzymanych informacji. Może to sprawiać trudności w czytaniu i pisaniu, np. w znajdywaniu odpowiedniego miejsca na stronie lub wodzenia wzrokiem z lewej do prawej strony podczas czytania i pisania.

Trudności w mowie i komunikacji
Studenci z zaburzeniami neurologicznymi, którzy jąkają się lub doświadczają innych problemów w mowie i języku, podobnie jak studenci, którzy są głusi lub niedosłyszą, mogą mieć trudności w komunikacji werbalnej, a tym samym z egzaminami ustnymi.

Osoby mające trudności w komunikacji często są uważane za dużo mniej zdolne, niż w rzeczywistości. Nauczyciel powinien skoncentrować się na inteligencji i zdolnościach danego studenta, nawet jeśli jego mowa jest bardzo powolna lub niewyraźna. Potencjał takich studentów jest często niezbadany. Należy pozwolić tym studentom zdawać egzaminy w formie ustnej.

Zaburzenia pamięci
Zaburzenia pamięci mogą być podstawowym problemem studentów z urazem mózgu. W takim przypadku nauczyciel powinien opracować nowe sposoby nauczania, pamiętając, by nie obniżać wymagań w stosunku do tego studenta. Powinno się również udzielać wskazówek na temat alternatywnych metod uczenia się.

Studenci z zaburzeniami pamięci krótkotrwałej mogą zapominać instrukcje i wytyczne dane przez nauczyciela. Niektórzy studenci mogą mieć zmienną uwagę i być w stanie dokończyć pewne zadanie w szybkim czasie podczas jednych zajęć, ale na kolejnych już mieć z tym problem. Sprawia to szczególną trudność w ocenie postępów w nauce. Niektórzy studenci z zaburzeniami pamięci długotrwałej mogą nie być w stanie zapamiętać pewnej rzeczy mimo wielokrotnego powtarzania i ogromu pracy; muszą oni za każdym razem zaczynać od nowa. Należy ponadto pamiętać, że zaburzenia pamięci nie mają wpływu na poziom inteligencji studenta.

Trudności w pisaniu
Studenci z niedowładami rąk mogą mieć problem z pisaniem w takim samym tempie jak studenci pełnosprawni. Może również pojawić się problem z odczytania ich niewyraźnego pisma. Należy pamiętać o wydłużeniu dla nich czasu potrzebnego do napisania egzaminu, lub/i zaproponować możliwość pisania przy pomocy komputera, ewentualnie zamienić egzamin pisemny na ustny.

Read more detailed information about this impairment. Remember you can use the back button to return to this page.

Teaching strategies associated with Ruchowa

Przedstawiane tu strategie stanowią sugestie dotyczące nauczania osób niepełnosprawnych. Niniejszego wykazu nie należy uważać za wyczerpujący, warto również pamiętać, że wszystkie osoby uczące się stanowią odrębne jednostki i sposób uczenia, który sprawdza się w odniesieniu do jednej z nich, niekoniecznie będzie równie właściwy w stosunku do innej. Mogą Państwo również zechcieć skontaktować się z Biurem ds. Osób Niepełnosprawnych w Waszej Instytucji, które przekaże więcej informacji. Jeśli dysponują Państwo jakimiś sprawdzonymi pomysłami, które można dodać do naszej listy, prosimy o przekazywanie wszelkich sugestii pocztą elektroniczną na adres bsn@adm.uj.edu.pl

• W trakcie porozumiewania się ze studentem na wózku dobrze jest przyjąć pozycję umożliwiającą kontakt wzrokowy. Nie powinno się prowadzić konwersacji z pozycji stojącej, patrząc na rozmówcę z góry.

• Podczas egzaminów ustnych i innych sytuacji związanych z mówieniem należy pozwolić studentowi ustalić jego własne tempo. Należy poświęcić czas na zrozumienie odpowiedzi studenta, nie kończyć za niego wypowiedzi. Osoba prowadząca zajęcia powinna w razie niewyraźnego wymawiania poprosić o powtórzenie kwestii.

• Należy zagwarantować odpowiednią ilość czasu przy egzaminie pisemnym studentom, którzy mają problem z szybkim i wyraźnym pisaniem, ewentualnie zapewnić możliwość pisania egzaminu przy pomocy komputera lub asystenta.

• Należy upewnić się czy sale są ogólnodostępne – sprawdzić ustawienie ławek i zobaczyć, czy można wjechać do sali na wózku. Sprawdzić, czy nie ma ciężkich drzwi i wysokich progów, jak dużo czasu zajmuje pokonanie trasy na zewnątrz budynku.

• Należy zagwarantować wystarczającą ilość czasu, aby student mógł zdążyć przemieścić się między salami, czy budynkami.

Informatyka i niepełnosprawności ruchowe

W przypadku informatyki nieodzowna do studiowania tego kierunku wydaje się sprawność jednej ręki, dzięki której student będzie mógł pisać na klawiaturze. W niektórych przypadkach dobrym rozwiązaniem może być praca z koleżanką/kolegą z grupy, np. wspólne opracowywanie algorytmów itp. Taki podział prac często stosuje się nawet w zawodach programistycznych, gdzie osoba bieglejsza w wymyślaniu algorytmów opracowywuje koncepcje rozwiązania, podczas gdy osoba, która lepiej zna język programowania lub sprawniej zapisuje kod, zajmuje się implementacją.

Studenci nie powinni mieć problemów z wjazdem na wózku do sali komputerowej. Trudności mogą pojawić się w przypadku schodów - np. zajęcia w Instytucie Informatyki UJ odbywają się na drugim piętrze, na które prowadzą tylko schody (brakuje windy czy innego systemu dostosowanego dla osób niepełnosprawnych).

Potential Challenges to the Achievement of Learning

• Trudności organizacyjne

• Trudności ruchowe i manualne

• Trudności związane z wytrzymałością