Dyspraksja

Krótki opis dyspraksji

Dyspraksja to szczególna trudność w uczeniu się, która wpływa na zdolność mózgu do planowania sekwencji ruchu. Zaburzenie to jest często związane z problemami percepcji, języka i myśli. Wpływy dyspraksji na zdolności funkcjonowania w codziennym środowisku, jak również w procesie uczenia się, mogą ulegać zmianie w zależności od stopnia trudności zadań.

Szczegółowy opis dyspraksji

Niektóre osoby z dyspraksją wykształciły czuciowe mechanizmy obronne; są nadzwyczaj czułe na dotyk. Inni mogą mieć dyspraksję mowy, która powoduje dysfunkcję mówienia. Osoby z dyspraksją zwykle mają niską samoocenę, częściej wpadają w depresję, mają problemy ze zdrowiem psychicznym, doświadczają także trudności natury emocjonalnej i zachowawczej.

Dyspraksja wynika z zaburzenia zmysłu równowagi i ruchu z powodu dezorientacji lub ciągłego nieprecyzyjnego odbioru wrażeń, co skutkuje niezręcznym i niezgrabnym zachowaniem się.

Wszystkie osoby z dysleksją doznają czasem dyspraksji przejawiającej się brakiem orientacji, u około 10-15% osób z dysleksją występuje dyspraksja chroniczna.

Cechy wpływające na naukę i nauczanie

Studentów z dyspraksją często cechuje:

• kreatywne i oryginalne myślenie,

• myślenie strategiczne i umiejętność rozwiązywania problemów,

• determinacja i zaangażowanie w pracę,

• wysoka motywacja,

• zdolność rozwijania własnych strategii w celu pokonania trudności.

Szczególne trudności

Studenci mogą doświadczać trudności w niektórych/wszystkich kategoriach:

• zdolności motoryczne – słabe wyniki sportowe, ogólna niezdarność, słaby zmysł równowagi, trudności w uczeniu się pewnych umiejętności wymagających koordynacji ruchowej, np. jazdy na rowerze lub pływania;

• praca manualna i praktyczna – problemy z użytkowaniem klawiatury komputerowej i myszy, częste rozlewanie cieczy w laboratoriach i innych miejscach, problemy z dokładnością mierzenia, powolny, słaby lub nieczytelny charakter pisma, bałagan w prezentacjach/pracy, problemy w pracach praktycznych i gotowaniu;

• autoprezentacja i koordynacja przestrzenna – niechlujny wygląd, niezdarny chód, zła postawa, częste wpadanie na różne obiekty i przewracanie się,trudności w uprawianiu sportów - szczególnie drużynowych;

• pamięć i zakres uwagi – słaby zakres uwagi, zła pamięć krótkoterminowa, łatwość rozpraszania uwagi w trakcie zajęć – szczególnie przez hałas i jasne oświetlenie, trudności w nadążaniu za tokiem wypowiedzi w dyskusji, powolne wyszukiwanie informacji (szczególnie w sytuacjach stresowych), utrata orientacji, np. gubienie się w budynku lub nowym środowisku;

• wypowiedzi pisemne – błędy w interpunkcji i literówki, niezgrabne i skomplikowane zdania, brak umiejętności wykrywania własnych błędów, dołączanie zbędnych fragmentów w esejach oraz opóźnienia w dostarczaniu pracy;

• umiejętności wzrokowe i słuchowe – problemy w utrzymywaniu jednej postawy podczas czytania i pisania, brak umiejętności śledzenia tekstu, trudności w przekierowaniu wzroku z tablicy/wyświetlacza na notatki, trudności w znajdowaniu słów i błędna wymowa nowych słówek, skłonność do mówienia zbyt głośno, niewyraźnie lub powoli, tendencja do przerywania w niestosownych miejscach, trudności w nauce języka obcego;

• umiejętności numeryczne i matematyczne – tendencja do odwracania lub błędnego zapisywania liczb, znaków lub ułamków, częste błędy związane z niestarannością, szczególna trudność w geometrii – zarówno rysowaniu, jak i użyciu specjalistycznego sprzętu, np. cyrkla, czy kątomierza, problemy z orientacją i rozplanowaniem w przestrzeni, rysowaniem wykresów, kształtów i tabelek; 

• problemy socjalne, komunikacyjne i emocjonalne – problemy w słownej interakcji i komunikacji, niska samoocena oraz brak pewności siebie, frustracja i niekontrolowane mechanizmy obronne lub agresja, nadmierne gadulstwo oraz ekscytacja, wycofanie i powściągliwość lub stany lękowe, stres, depresja.

Read more detailed information about this impairment. Remember you can use the back button to return to this page.

Teaching strategies associated with Dyspraksja

Strategie nauczania przy dyspraksji

Są to strategie zalecanie w nauczaniu. Lista nie powinna być jednak uważana za skończoną; należy pamiętać, że każdy student jest inny i dlatego to, co wydaje się dobre dla jednej osoby, nie musi być odpowiednie dla innej. W celu uzyskania dalszych informacji, zalecamy skontaktowanie się z Biurem ds. Osób Niepełnosprawnych. Jeśli chcielibyście Państwo podzielić się z nami ciekawymi wskazówkami, prosimy o przesyłanie wszelkich sugestii drogą mailową na adres: bsn@adm.uj.edu.pl

Podczas wykładów

• Udostępniaj przejrzyste materiały z danego tematu.

• Pisz nowe terminy na tablicy lub projektorze.

• Pozwól studentom korzystać z dyktafonów lub pomocy asystentów sporządzających notatki.

• Powtórz i streść główne punkty wykładu.

• Pamiętaj, że studenci łatwo się rozpraszają.

• Ważne jest to, by materiały oddziaływały na wszystkie zmysły.

• Pomóż studentom ocenić książki z listy lektur.

• Podziel pracę na mniejsze fragmenty.

Podczas seminariów i ćwiczeń

• Dawaj studentom więcej czasu na sformułowanie odpowiedzi na pytania.

• Miej na uwadze to, że studentów łatwo rozprasza hałas i nadmierny ruch.

• Pozwól na regularne przerwy (jeśli to potrzebne).

• Zachęć do uczęszczania na konsultacje.

• Podkreślaj dobre strony studentów.

• Zachęć innych studentów do pomocy.

• Bądź cierpliwy, gdy studenci mówią powoli.

Pisanie esejów i raportów

• Poświęć dodatkowy czas na pracę w trakcie zajęć.

• Zajęcia sam na sam ze studentem przynajmniej raz w tygodniu pomogą osobom z dyspraksją.

• Zapewnij pomoc przy planowaniu, organizacji i pisaniu.

• Wcześniejsze eseje lub raporty mogą posłużyć jako przykład dla studentów.

• Pomóż szukać błędów językowych w pracy.

Organizacja i zarządzanie czasem

• Ucz strategii samoorganizacji.

• Zapewnij wskazówki na piśmie.

• Zaznaczaj ważne informacje i instrukcje.

• Używaj rozkładów dnia.

• Zapewnij więcej czasu na wykonanie zadań (jeśli to potrzebne).

• Podziel czas i większe zadania.

• Często zmieniaj program.

Egzaminy: przed i podczas

• Warto zapewnić dodatkową pomoc w powtórce materiału. 

• Warto pamiętać o pozostawieniu dodatkowego czasu. 

• Używanie komputera podczas egzaminu może być pomocne dla niektórych studentów.

• Studenci mogą potrzebować pomocy asystenta piszącego za nich.

• Studenci mogą potrzebować oddzielnego pomieszczenia, aby móc się skoncentrować i zebrać myśli.

Komputery i oprogramowanie

• Bardzo pomocne są programy do pisania ze sprawdzaniem pisowni i gramatyki.

• Na dużych monitorach pracuje się lepiej.

• Warto posługiwać się dużą, ergonomiczną myszką i klawiaturą.

• Warto korzystać z programów przerabiających tekst na mowę.

• Warto zachęcać studentów do używania programów planujących.

Potential Challenges to the Achievement of Learning

• Trudności organizacyjne

• Trudności ruchowe i manualne

• Trudności z mówieniem

• Trudności z pamięcią

• Trudności związane z wytrzymałością